ΑΓΟΡΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Όταν θέλουμε να αγοράσουμε συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν μέταλλα και ιχνοστοιχεία, η γνώση και πληροφόρηση θα μας βοηθήσει να κάνουμε την σωστή επιλογή. Η άγνοια επιτρέπει σε πολλές εταιρείες συμπληρωμάτων διατροφής να εκμεταλλευτούν τους καταναλωτές. Οι πληροφορίες που ακολουθούν θα σας βοηθήσουν στην σωστή επιλογή τέτοιων προϊόντων και θα δώσουν έτσι αξία στα χρήματά σας.

Βασιζόμενοι στην εμπειρία της BALCO Laboratories, Inc , η οποία έχει αναλύσει και μετρήσει τα επίπεδα μετάλλων και ιχνοστοιχείων στο αίμα σε πάνω από 200.000 πολίτες, ενώ έχει βοηθήσει και μεγάλο αριθμό ατόμων με μειωμένες από τις κανονικές τιμές, στο να αποκαταστήσουν τις ισορροπίες αυτές στον οργανισμό.

Με άλλα λόγια οι ακόλουθες πληροφορίες δεν είναι μόνο θεωρία. Έχουν βασιστεί σε 18 χρόνια κλινικής εμπειρίας.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Μια σύντομη αναφορά στην ιστορία της BALCO Laboratories, Inc θα βοηθήσει στο να κατανοήσετε πώς το επιστημονικό επιτελείο της εταιρίας έχει αποκτήσει τις πληροφορίες που κατέχει.

Η BALCO Laboratories, Inc δημιουργήθηκε πριν 18 χρόνια για να πραγματοποιήσει μια εξειδικευμένη μέτρηση, μια ανάλυση μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Χρησιμοποιήθηκε μια συσκευή σε μέγεθος μικρού φορτηγού γνωστή ως ICP (inductively-coupled plasma, spectrometer). Σε μια τέτοια ανάλυση το αίμα ενός ασθενούς θερμαίνεται στους 17.000 βαθμούς περίπου. Σε αυτή την θερμοκρασία οι πυρήνες των ατόμων ''διεγείρονται'' και εκπέμπουν ενέργεια σε διαφορετικά μήκη κύματος τα οποία και ''συλλαμβάνονται'', αναλύονται (κάθε μέταλλο και ιχνοστοιχείο εκπέμπει σε διαφορετικό μήκος κύματος) και μετριούνται από υπολογιστή.

Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν ήταν λεπτομερείς, οι μετρήσεις σε επίπεδο εκατομμυριοστών για τα ιχνοστοιχεία, ενώ ανιχνεύτηκαν και οι ποσότητες τοξικών στοιχείων και μετάλλων. Συνήθως 20 με 30 διαφορετικά στοιχεία αναλύονταν την φορά, όταν σε απλές μελέτες αυτό δεν ήταν δυνατόν.

Σε αθλητές τα πιο σημαντικά στοιχεία είναι ο ψευδάργυρος , ο χαλκός , ο σίδηρος, το μαγνήσιο και το χρώμιο. Τοξικά μέταλλα όπως ο υδράργυρος, ο μόλυβδος και το αλουμίνιο ενίοτε εμφανίζονται σε βλαπτικά υψηλές συγκεντρώσεις, οπότε και θα πρέπει να μετριούνται και οι τιμές αυτές.

Όσο και αν ακούγεται απίστευτο υψηλές συγκεντρώσεις υδραργύρου μετρήθηκαν σε άτομα που είχαν καταναλώσει ποσότητες ψαριών και ειδικά τόνου. Ενδεικτικό της μόλυνσης που έχει αρχίσει να εμφανίζεται στην διατροφική αλυσίδα. Υψηλές τιμές σε μόλυβδο εμφάνισαν άτομα που ζούσαν σε βιομηχανικές περιοχές και σε μεγάλες πόλεις (καυσαέρια , νέφος κλπ), αλλά και σε φρεσκοβαμμένα σπίτια. Η παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων αλουμινίου μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Πάντως υψηλές τιμές σε παίκτες μιας ομάδας μπάσκετ αποδόθηκαν σε συγκεκριμένο αποσμητικό που χρησιμοποιούσαν και που είχε στη σύνθεσή του το στοιχείο αυτό.

Λέγεται χαρακτηριστικά από ειδικούς βιοχημικών κέντρων, ότι ''κάθε δείγμα έχει και τα όριά του''. Κάποια στοιχεία εμφανίζονται σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στο πλάσμα του αίματος, ενώ κάποια άλλα στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Πολλά τοξικά στοιχεία εμφανίζονται ακόμα και στις τρίχες. Όσες περισσότερες πληροφορίες έχει ένας βιοχημικός αναλυτής για τις διαφορετικές συγκεντρώσεις μετάλλων, ιχνοστοιχείων και τοξικών μετάλλων σε επιμέρους υγρά ( αίμα, πλάσμα , ερυθρά αιμοσφαίρια , ούρα) τόσο με μεγαλύτερη ακρίβεια μπορεί να προσδιορίσει το προφίλ του ασθενούς.

Επιπλέον, ζητήθηκε από τα άτομα που μετρήθηκαν να απαντήσουν σε ένα ανάλογο ερωτηματολόγιο. Τα ευρήματα των αναλύσεων σε συνδυασμό και με άλλες πληροφορίες που δόθηκαν και με την γνώση για τις απορροφήσεις των στοιχείων αυτών από τον οργανισμό, οδήγησαν σε χρήσιμα συμπεράσματα τα οποία και θα παραθέσουμε εδώ.

ΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ

Καθώς όλο και περισσότερες αναλύσεις πραγματοποιούνταν από το εξειδικευμένο προσωπικό της BALCO οι εκπλήξεις διαδέχονταν την μια μετά την άλλη. Όταν σε ασθενείς μετριόταν χαμηλά επίπεδα σε κάποια ιχνοστοιχεία ή μέταλλα, του υποδεικνύονταν να καταναλώνει τροφές πλούσιες στα στοιχεία αυτά σε προσπάθεια αναπλήρωσης των ελλείψεων.

Σύντομα όμως φάνηκε ότι η προσπάθεια αυτή δεν είχε αποτελέσματα και ήταν ανώφελη. Τότε προέτρεψαν τους ασθενείς να αγοράσουν αντίστοιχα συμπληρώματα διατροφής από την αγορά και να καταναλώνουν τις συνιστώμενες θεραπευτικές δόσεις. Επαναληπτικές μετρήσεις διεξήχθησαν και πάλι μετά από κάποιους μήνες.

ΠΟΛΥ-ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ-ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ

Οι περισσότεροι ασθενείς αγόρασαν πολύ-βιταμινούχα συμπληρώματα νομίζοντας ότι αυτά θα λύσουν το πρόβλημα. Όμως μετά από 12 βδομάδες θεραπευτικής αγωγής, ελάχιστοι βελτίωσαν πραγματικά την κλινική τους εικόνα. Στην πραγματικότητα στα 18 χρόνια εμπειρίας της οι άνθρωποι της BALCO, πραγματοποιώντας περισσότερες από 200.000 μετρήσεις σε αθλητές και μη, ποτέ δεν βρήκαν να έχει χρησιμοποιηθεί συμπλήρωμα διατροφής που να έχει καταφέρει να αντιστρέψει το πρόβλημα της διατροφικής έλλειψης σε μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

ΥΓΙΕΙΣ, ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ ΤΙΜΕΣ Η ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ?

Ας εμβαθύνουμε όμως λίγο στις τεχνικές λεπτομέρειες και ας αποσαφηνίσουμε τους όρους. Ας δούμε το πιο κάτω σχεδιάγραμμα: Στο κέντρο, η κάθετη γραμμή ''mean'' μας δείχνει τον μέσο όρο 100 υγιών ατόμων.
Τα υγιή άτομα εμφανίζουν μετρήσεις που οι τιμές τους βρίσκονται είτε δεξιά είτε αριστερά από την κάθετο, δηλαδή εντός των φυσιολογικών ορίων που έχουν αναγνωριστεί. Αυτοί τα άτομα είναι και η πλειοψηφία του πληθυσμού.

NUTRIENT MINERAL REFERENCE RANGE

The BALCO low and high reference values are based upon two standard deviations.
Please note: One standard deviation below or above the mean (approximately 2/3 of the distance from the mean to two standard deviations) can indicate a depletion or excess.

Όταν οι τιμές ενός ατόμου βρίσκονται εκτός των ορίων που σηματοδοτούν τον μ.ο. κατά 2/3 της απόστασης, αριστερά της καθέτου, τότε παρατηρείται μείωση τιμών. Σε ιατρικά άρθρα, διακεκριμένοι επιστήμονες όπως ο Ananda S. Prasad, M.D., Ph.D, έχουν ονομάσει την περίπτωση αυτή ''ελαφρά ανεπάρκεια''.

Όταν όμως η μέτρηση εμφανίζει τιμές οι οποίες αποκλίνουν περισσότερο από τις άνω προαναφερθέντες, τότε έχουμε περίπτωση ''σοβαρής ανεπάρκειας''. Τα άτομά αυτά συνήθως εμφανίζουν κάποιο σύμπτωμα της ανεπάρκειάς τους. Οι περισσότεροι γιατροί, συνήθως δεν το αντιλαμβάνονται καθότι δεν είναι ειδικοί στην διατροφή. Συνήθως δεν βλέπεις κάτι όταν δεν ψάχνεις ειδικά για αυτό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει.

Η εμπειρία της BALCO, μέσα από τα τεράστια αρχεία της, είναι ότι τα πολυβιταμινούχα συμπληρώματα δεν αλλάζουν τα επίπεδα των μετάλλων στο αίμα των ασθενών. Τα συμπληρώματά αυτά πιθανόν να μεταβάλλουν τα επίπεδα των βιταμινών - αν και αυτό αμφισβητείται από πολλές μελέτες - αλλά όσον αφορά τα μέταλλα το μόνο που κατορθώνουν είναι να κάνουν πιο πλούσιους τους ατασκευαστές τους.

Το μόνο που καταφέρνουν τα συμπληρώματα αυτά είναι να διατηρούν τα ίδια επίπεδα στις τιμές που είδη έχουν μετρηθεί, κάτι που πιθανότερο να οφείλεται στην διατροφή εφόσον αυτή δεν αλλάζει και όχι στο συμπλήρωμα.

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΒΟΗΘΟΥΝ ΟΙ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΕΣ

Οι άνθρωποι στην BALCO όμως αναρωτήθηκαν γιατί οι πολυβιταμίνες δεν βοήθησαν ουσιαστικά. Δείτε τι ανακάλυψαν. Τα περισσότερα σκευάσματα που είχαν αγοραστεί από τους ασθενείς ήταν σε μορφή ταμπλέτας. Πολύ συχνά οι ταμπλέτες, που έχουν συμπιεστεί κατά την παρασκευή τους σε πιέσεις μερικές φορές ακόμα και μεγαλύτερες από 22.000 Kg ανά τετραγωνική ίντσα, περνούν από τον οργανισμό χωρίς να έχουν αφομοιωθεί.

Να θυμάστε, ότι δεν έχει σημασία πόση ποσότητα από ένα συμπλήρωμα καταναλώνετε, αλλά πόση ποσότητα στην πραγματικότητα απορροφάται από τον οργανισμό σας.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΛΛΗΛΟΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ

Στην ιατρική βιβλιογραφία υπάρχουν μελέτες που αναφέρονται στις αλληλοεπιδράσεις μεταξύ μετάλλων και ιχνοστοιχείων κατά την απορρόφησή τους από τον οργανισμό. Είναι χαρακτηριστική η άγνοια των περισσότερων ανθρώπων στον τομέα αυτό, κάτι που το εκμεταλλεύονται πολλές εταιρίες που παράγουν τέτοιου είδους συμπληρώματα. Όμως και η διατροφικές μας συνήθειες, ενίοτε, μπορούν να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα

ΑΣΒΕΣΤΙΟ: Ο ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΣ ΕΝΟΧΟΣ

Το Ασβέστιο έχει αποδειχτεί ότι είναι ένας από τους κυριότερους ''ενόχους'' για την μη απορρόφηση μετάλλων από τον οργανισμό. (Δες και τον σχετικό πίνακα ''Απορρόφηση Μετάλλων και ιχνοστοιχείων'' )

Στα εγχειρίδια για νοσοκόμες παλαιότερα υπήρχε η συμβουλή να δίνεται σε έγκυες γυναίκες συμπλήρωμα σιδήρου μαζί με ένα ποτήρι γάλα. Σήμερα, έχοντας την γνώση ότι το ασβέστιο εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου, η συμβουλή έχει αλλάξει. Το ποτήρι γάλα αντικαταστάθηκε με χυμό πορτοκάλι.

Για τους αθλητές, είναι καταστροφικό να βρεθούν σε κατάσταση ανεπάρκειας, όσον αφορά μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Αυτό θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στην απόδοσή τους. Οι έρευνες είναι ξεκάθαρες στα συμπεράσματά τους: Τα πολύ-βιταμινούχα συμπληρώματα διατροφής τις περισσότερες φορές αδυνατούν να αναπληρώσουν ελλειπτικά αποθέματα μετάλλων στον οργανισμό.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Μαθαίνοντας από τις εμπειρίες των ασθενών ότι τα σκευάσματα πολυβιταμινών δεν ήταν δραστικά στο να βελτιώσουν τις τιμές των μετρήσεων, η BALCO άρχισε να συνιστά την χρησιμοποίηση σκευασμάτων που περιείχαν μεμονωμένα μέταλλα. Μετά από την πάροδο 2 μηνών οι μετρήσεις επαναλήφθηκαν και πάλι τα αποτελέσματα ήταν αντιφατικά. Σε άλλους ασθενείς οι τιμές βελτιώθηκαν θεαματικά, αλλά σε άλλους δεν υπήρξε αξιόλογη μεταβολή. Άρχισε η αναζήτηση της αιτίας. Περισσότερες έρευνες έδωσαν νέα στοιχεία και απαντήσεις.

Οι ασθενείς αγόραζαν τώρα κάψουλες, αντί για ταμπλέτες, οι οποίες διαλύονται μετά την κατάποση. Αλλά αναλύοντας το περιεχόμενο στις κάψουλες αυτές, χρησιμοποιώντας το ICP σπεκτρόμετρο, βρέθηκε αν και δεν αναφερόταν στη συσκευασία, να περιέχουν στη σύνθεση και ασβέστιο έως και 800mg. Σε άλλες περιπτώσεις η περιεκτικότητα σε ασβέστιο έφτανε τα 1500mg όταν στη συσκευασία αναφέρονταν 800mg.

Τα σκευάσματα ψευδαργύρου επιφύλασσαν άλλη έκπληξη. Πολλά από αυτά περιείχαν ψευδάργυρο σε μορφή oxide αντί για ψευδάργυρο σε μορφή monomethionine ή σε aspartate, δύο άλλες μορφές που κυκλοφορούν στην αγορά. Μια δόση με ψευδάργυρο σε μορφή oxide, σπάνια γεμίζει το ένα τέταρτο έως το μισό της περιεκτικότητας οποιασδήποτε κάψουλας. Οι καταναλωτές φυσικά δεν θα ήθελαν να αγοράσουν μισογεμισμένες κάψουλες , οπότε το υπόλοιπο οι εταιρίες το γέμιζαν (filler) συνήθως ασβέστιο σε μορφή di-phosphate ή σε μορφή sulfate. Η παρουσία του ασβεστίου στην κάψουλα ανταγωνίζονταν την απορρόφηση του ψευδάργυρου από τον οργανισμό.

Η προτίμηση του ψευδάργυρου σε μορφή oxidate έχει επίσης μια πολύ λογική εξήγηση. Είναι φθηνότερη μορφή ως πρώτη ύλη και αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους στις εταιρείες.

Τέλος η χρησιμοποίηση filler από τις εταιρίες είναι κατανοητό, όμως γιατί ένα με βάση το ασβέστιο? Στην βιομηχανία παραγωγής συμπληρωμάτων διατροφής, κανένας δεν αναρωτήθηκε το γιατί. Γινόταν επί χρόνια. Σήμερα όμως, αν και γνωρίζουμε τις αλληλοεπιδράσεις μεταξύ των μετάλλων κατά την απορρόφησή τους περισσότερο από μια δεκαπενταετία, το 90% των συμπληρωμάτων μετάλλων που κυκλοφορούν στην αγορά των ΗΠΑ εξακολουθούν να περιέχουν fillers με βάση το ασβέστιο...

Η ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ

Όταν οι ασθενείς άρχισαν να χρησιμοποιούν σκευάσματα που δεν εμπεριείχαν ασβέστιο, οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η απορρόφηση θα βελτίωνε θεαματικά τις σχετικές τιμές . Αυτό έγινε, αλλά όχι στον βαθμό που όλοι περίμεναν. Πάλι υπήρχε κάποιος ''αδύναμος κρίκος''. Περισσότερες έρευνες έδωσαν την απάντηση. Η αιτία βρισκόταν στην βιο-απορροφητικότητα των μορφών των μετάλλων που χρησιμοποιούνταν.

Μερικές μορφές των μετάλλων είναι πολύ πιο απορροφητικές από τον οργανισμό από άλλες. Για παράδειγμα ο βαθμός απορρόφησης του ψευδάργυρου σε μορφή oxidate συγκρινόμενος με τον ψευδάργυρο σε μορφή monomethionine, μας δείχνει ότι η δεύτερη μορφή είναι 33 φορές πιο απορροφητική από την πρώτη.

Και πάλι η αιτία που χρησιμοποιούνται λιγότερο απορροφήσιμες μορφές μετάλλων από τις κατασκευάστριες εταιρίες είναι το περιθώριο κέρδους, το οποίο είναι μεγαλύτερο στις μορφές αυτές.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΤΕ

Μια πιο προσεχτική έρευνα σε καταστήματα συμπληρωμάτων διατροφής και σε φαρμακεία, έδειξε ότι ανάμεσα στις πολλές μάρκες συμπληρωμάτων για μέταλλα που κυκλοφορούν, σπανίζουν οι πραγματικά δραστικές. Θα πρέπει να αναζητάτε αυτές που πραγματικά αξίζουν και για να μπορείτε να το κάνετε αυτό θα πρέπει να τις αναγνωρίζετε. Ας συνοψίσουμε τα κυριότερα χαρακτηριστικά:

1. Να έχει την μορφή κάψουλας αντί ταμπλέτας.
2. Να μην περιέχουν μέταλλα που αλληλο - ανταγωνίζονται αρνητικά κατά την απορρόφησή τους.
3. Να μην περιέχουν binder ή filler αν δεν έχει βάση το άμυλο (starch-based).
4. Να περιέχουν ένα ή περισσότερα μέταλλα σε υψηλή μορφή απορρόφησης.

Το 95% των συσκευασμάτων που κυκλοφορούν δεν έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Αυτά που πληρούν τις προϋποθέσεις είναι όμως και εκείνα που αξίζει να αγοράσετε.

# Επιστροφή στην αρχή